ΒΑΡΥΤΙΚΗ ΔΙΑΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

Γύρω στο 1911 ο Αϊνστάιν κατάλαβε ότι τα ρολόγια χτυπούν πιο αργά όσο ισχυρότερο είναι το βαρυτικό πεδίο. Άρα, όσο πιο κοντά βρίσκεται ένα ρολόι σε ένα αντικείμενο μεγάλης μάζας, όπως ο Ήλιος (ή, για μεγαλύτερο αποτέλεσμα, σε ένα υπέρπυκνο αντικειμενο γνωστό ως μαύρη τρύπα), τόσο πιο αργά χτυπάει,, αν το συγκρίνουμε μ' ένα ρολόι τοποθετημένο πολύ πιο μακριά. Αυτό το συμπέρασμα, που γεννιέται από την πλήρη γενική θεωρία της σχετικότητας, είναι γνωστό ως βαρυτική διαστολή του χρόνου.

http://images.google.gr/imgres?imgurl=http://www.physics4u.gr/articles/images5/gs11.gif&imgrefurl=http://www.physics4u.gr/articles/2005/gr3.html&usg=___9rmsTSVn9IHXkRcPC-r_pE7FvM=&h=294&w=320&sz=5&hl=el&start=38&sig2=8avctSw3d0_JJSUkyZt71g&um=1&tbnid=azr4SxKItuk2EM:&tbnh=108&tbnw=118&ei=20NiSeW-DtaQmQe0xaibDg&prev=/images%3Fq%3D%25CF%2586%25CF%2589%25CF%2582%2B%25CE%25B2%25CE%25B1%25CF%2581%25CF%258D%25CF%2584%25CE%25B7%25CF%2584%25CE%25B1%26start%3D20%26ndsp%3D20%26um%3D1%26hl%3Del%26sa%3DN

"ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ... ΤΟ ΧΩΡΟΧΡΟΝΟ"

Από μόνες τους ορισμένες έννοιες της σύγχρονης φυσικής είναι ιδιαίτερα δύσκολο να επεξηγηθούν ικανοποιητικά στο ευρύ κοινό. Πάρτε, για παράδειγμα, την έννοια του «Χωρόχρονου». Η έννοια αυτή εμφανίζεται στη Θεωρία της Σχετικότητας όπου ο τρισδιάστατος χώρος και ο μονοδιάστατος χρόνος αποτελούν ένα τετραδιάστατο συνεχές που ονομάζεται Χωρόχρονος. Κι ενώ οι έννοιες του χώρου και του χρόνου είναι σχετικές και εξαρτώνται από τον παρατηρητή, και το σύστημα συντεταγμένων που αυτός επιλέγει, ο χωρόχρονος, ως ενοποιημένη έννοια, είναι απόλυτος. Χάρη, μάλιστα, στην παγκόσμια σταθερά «c» (που είναι η ταχύτητα του φωτός στο κενό), οι μονάδες του χρόνου μετατρέπονται σε μονάδες απόστασης. Με άλλα λόγια, στις σχετικιστικές ταχύτητες που πλησιάζουν την ταχύτητα του φωτός (300.000 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο), ο χρόνος είναι χώρος (όπως στις αποστάσεις οι οποίες μετρώνται σε έτη φωτός). Μ? αυτόν τον τρόπο μπορούμε να περιγράψουμε καλύτερα τις διαδικασίες που συμβαίνουν όχι μόνο στον μικρόκοσμο αλλά και στον μακρόκοσμο, στο εσωτερικό του ατόμου αλλά και στα όρια του Σύμπαντος των γαλαξιών. Η «πραγματικότητα», άλλωστε, αυτής της διαπίστωσης έχει επανειλημμένα αποδειχτεί στα πειράματα των πυρηνικών επιταχυντών.
Παρ? όλες, όμως, τις προσπάθειές μου τα τελευταία 40 περίπου χρόνια δεν έχω κατορθώσει να περιγράψω την έννοια του «Χωρόχρονου» με έναν πιο εύκολα κατανοητό τρόπο. Πιστεύω, μάλιστα, ότι για το ευρύ κοινό τέτοιου είδους έννοιες μπορεί ίσως να κατανοηθούν καλύτερα με το συναίσθημα παρά με την λογική. Ακόμη και το υπερδιάστημα, οι πολλαπλές διαστάσεις της θεωρίας των υπερχορδών και τα παράλληλα σύμπαντα, που βρίσκονται σήμερα στην κόψη της σύγχρονης θεωρητικής φυσικής, είναι θέματα που αγγίζουν, με τον δικό τους ιδιαίτερο τρόπο, όχι μόνο την λογική (επιστήμη), αλλά και το συναίσθημα (τέχνη). Τα τελευταία, μάλιστα, χρόνια μ? έχει απασχολήσει ιδιαίτερα η ιστορική πορεία και η φιλοσοφική διάσταση της σχέσης επιστήμης και τέχνης, οι εφαρμογές και οι επιδράσεις της επιστήμης στην τέχνη και το αντίστροφο, καθώς και οι κοινωνικές και πολιτιστικές συνέπειες μιας σύγκλισης των δύο…

http://www.eugenfound.edu.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=RESOURCE&cresrc=314&cnode=20